Kobiety z Teatru Kalambur. Herstoria

To dzieje się…

… w kalamburowym, kobiecym kręgu słowa mają moc.

Rozmawiam z Krystyną Krotoską o Teatr Kalambur, o spektaklu „W rytmie słońca" (do tekstów Urszuli Kozioł) oraz o tym, jak to było, gdy młodzi artyści wyjechali z tym przedstawieniem najpierw do Berlina Wschodniego, a potem do... Berlina Zachodniego.

- Przejście przez granicę było sporym przeżyciem. W pewnym momencie zobaczyłam ludzi stojących po wschodniej i zachodniej stronie, szukających się wzrokiem, machających do siebie... ale nie mogących się dotknąć, spotkać...

Po drugiej stronie muru czekał na nich inny świat. Ale najważniejsze było przedstawienie.

Spektakl „W rytmie słońca" pojechał do Berlina Zachodniego na zaproszenie Akademie der Künste.

- To był wielki sukces. Dlaczego? Nas w tym przedstawieniu niosła poezja, siła tego słowa, muzyka, ruch sceniczny i młodzieńcza energia, prawda, emocje. Ta energia za każdym razem niosła też publiczność. Na spektakl przychodziły tłumy, zawsze był komplet widzów.

Na zdjęciu: fotografie z albumu wydanego z okazji 40-lecia Teatru Kalambur w maju 1998 roku. Przedstawienie „Pielęgniarki" z roku 1972 na podstawie tekstów L. Ignaszewskiego, A. Krupskiego, B. Litwińca, Anakreonta, Platona, Semonidesa i Alkifrona oraz „Z różnych stron" również z roku 1972 - na podstawie prozy Julio Cortazara i poezji Haliny Poświatowskiej. Na zdjęciu widać również okładkę kolejnego albumu, wydanego z okazji 57 rocznicy powstania Teatru Kalambur.

Projekt „Kobiety z Teatru Kalambur. Herstoria" jest realizowany dzięki stypendium artystycznemu w dziedzinie upowszechniania kultury Prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka, przy wsparciu: Stowarzyszenia Europejskich Więzi, Stowarzyszenia Dolnośląski Kongres Kobiet i Wrocławskiej Rady Kobiet.

Olga Szelc – redaktorka, recenzentka i edukatorka. Autorka opowiadań, wywiadów i reportaży. Prowadzi projekt promujący czytelnictwo i literaturę - Sąsiedzka Biblioteczka w Kawiarni Sąsiedzkiej Ośrodka Działań Artystycznych Firlej. Prowadzi również spotkania autorskie w Kawiarni Sąsiedzkiej i stronę na Facebooku – Książki pod ręką, na której dzieli się czytelniczymi fascynacjami.

Międzynarodowy Dzień Teatru 27 marca 2021

Drodzy, z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru, który dziś obchodzimy, pozwólcie, że przypomnimy słowa twórcy koncepcji Teatru Otwartego, realizowanej m.in. w Teatrze Kalambur:

„Teatr Otwarty wpisał się skutecznie w przemiany obyczajowe, które zainicjowało młode pokolenie zbuntowane przeciw sztuczności, hipokryzji i skonwencjonalizowaniu stosunków międzyludzkich. Zakłopotał starszych braci panujących na scenach oficjalnych, obnażył społeczny indyferentyzm ich praktyk. Nadgryzł różne struktury funkcjonowania sztuki, przeniesione w czas współczesny bezwładnością i uporem kultur broniących się przed złożeniem ich na półki bibliotek. Grzeszył nieobojętnością, heretyckim wołaniem o prawo do decyzji, współodpowiedzialności, samodzielności i ryzyka, wybierał nowe. Czy jednak dokonał czegoś więcej?

Dziś Teatr Otwarty żyje już własnym mitem. Na szczęście szlaki jego fascynującej przygody zaludniają ciekawscy turyści i łowcy niegdysiejszych teatralnych niezwykłości. A to chyba lepsze, niż kurtyna milczenia. I dlatego warto było tymi szlakami iść. I – zarówno w sztuce, jak i życiu – nie milczeć!”.

Bogusław Litwiniec

Z archiwum K.

Rok 1965. Premiera spektaklu „Zabawa z piosenką”. Pierwszy w Kalamburze autorski kabaret piosenki jednego autora tekstów, czyli Ryszarda Wojtyłły, do muzyki Andrzeja Bienia. I po raz pierwszy, właśnie w tym spektaklu, zaśpiewano w Kalamburze do własnego mikrofonu!

I tu refleksja o tym, jak historia mikrofonu zatoczyła koło…

Rok 2019. Podczas jednego z „Poniedziałków z Kalamburem” przypominaliśmy utwory z muzyką Marka Materny. Wyjątkowy wieczór zatytułowaliśmy „Ballada z Makaty”. Wystąpili studenci Wydziału Aktorskiego z Akademii Sztuk Teatralnych im. St. Wyspiańskiego (Filia we Wrocławiu), pod opieką artystyczną Jerzego Bielunasa. Rewelacyjnie wykonali kilka utworów, a podczas próby zdradzili, że z mikrofonami na kablu pracują po raz pierwszy!

Na zdjęciu Maria Alaszewicz

fot. archiwum Teatru

Kobiety z Teatru Kalambur. Herstoria

To dzieje się…
… w kalamburowym, kobiecym kręgu słowa mają moc.

„W 1983 roku Krystyna zaczęła swoją przygodę w Teatrze Kalambur, do którego chodziła wcześniej na spektakle jako studentka PWST. Wtedy nawet nie marzyła o tym, żeby stanąć na kalamburowej scenie.

 
- To było wyjątkowe miejsce. Wybitne spektakle, Międzynarodowe Festiwale Teatru Otwartego, na które udawało się zapraszać artystów z całego świata. Na Kuźniczej było już wtedy europejsko i międzynarodowo.

 
Dla Krystyny praca w Teatrze Kalambur to był niezwykle intensywny czas, a kalamburowa rodzina zachwyciła ją swoją otwartością i buzującą artystyczną energią.

 
- Kuźnia talentów na Kuźniczej – uśmiecha się Krystyna – Trzeba przecież pamiętać, że Kalambur to nie tylko był teatr, to był intensywnie działający ośrodek kulturotwórczy... także wydawniczy.
To tutaj odbywał się Turniej Jednego Wiersza o Kropkę "Że".

 

Projekt „Kobiety z Teatru Kalambur. Herstoria" jest realizowany dzięki stypendium artystycznemu w dziedzinie upowszechniania kultury Prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka, przy wsparciu: Stowarzyszenia Europejskich Więzi, Stowarzyszenia Dolnośląski Kongres Kobiet i Wrocławskiej Rady Kobiet.

Olga Szelc – redaktorka, recenzentka i edukatorka. Autorka opowiadań, wywiadów i reportaży. Prowadzi projekt promujący czytelnictwo i literaturę - Sąsiedzka Biblioteczka w Kawiarni Sąsiedzkiej Ośrodka Działań Artystycznych Firlej. Prowadzi również spotkania autorskie w Kawiarni Sąsiedzkiej i stronę na Facebooku – Książki pod ręką, na której dzieli się czytelniczymi fascynacjami. 

Kalamburowe wspomnienie... Stanisław Wolski, dla nas Wolant!

Stanisław Wolski, dla nas Wolant – aktor kultowego Teatru Kalambur, w młodości Theatrum 70, a w ostatnich latach Teatru Klinika Lalek. Kabareciarz, m.in. kabaret „Gralak Marian”, autor przedstawień ulicznych i happeningów, performer, dyrektor teatru Trzy szafy – Aloth, aktor filmowy, felietonista, gawędziarz, zbieracz ciekawych opowieści, anegdociarz, a dla najmłodszej wielkiej widowni ukochany w roli Mikołaja.

Stasiu, tak trudno się rozstać…

Stanisław Wolski pod tablicą upamiętniającą kultowy Teatr Kalambur, 2014 r.

fot. Cezary Chrzanowski / archiwum Teatru

Kobiety z Teatru Kalambur. Herstoria

To dzieje się…
… w kalamburowym, kobiecym kręgu słowa mają moc.
Well done. Brawo, Olga!

"Pewnego dnia do utalentowanej aktorsko studentki Wydziału Filologicznego UniwersytetuWrocławskiego Jolanty Chełmickiej podszedł Stanisław Pater i zapytał, czy może nie zechciałaby zagrać w jednym ze spektakli Teatru Kalambur...
Tak zaczęła się ta herstoria. Dziś miałam ogromną przyjemność wysłuchać jej części, a jeszcze, jak sądzę, wiele przed nami.
Jolanta Chełmicka zaimponowała mi swoim domowym archiwum! To istny skarbiec, w którym wiele można znaleźć na temat Teatru Kalambur.
Herstoria się nagrywa. Nastawiam uszy i dyktafon. Ostrzę klawiaturę. Przede mną kolejne rozmowy z fantastycznymi twórczyniami." - Olga Szelc

Projekt „Kobiety z Teatru Kalambur. Herstoria" jest realizowany dzięki stypendium artystycznemu w dziedzinie upowszechniania kultury Prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka, przy wsparciu: Stowarzyszenia Europejskich Więzi, Stowarzyszenia Dolnośląski Kongres Kobiet i Wrocławskiej Rady Kobiet.

Olga Szelc – redaktorka i edukatorka. Prowadzi projekt promujący czytelnictwo i literaturę - Sąsiedzka Biblioteczka w Kawiarni Sąsiedzkiej Ośrodka Działań Artystycznych Firlej. Prowadzi również spotkania autorskie w Kawiarni Sąsiedzkiej i stronę na Facebooku – Książki pod ręką, na której dzieli się czytelniczymi fascynacjami. Jako recenzentka – zajmująca się literaturą krajów nordyckich – współpracuje z portalem Iceland News Polska (gazeta Polonii na Islandii) oraz jako dziennikarka z magazynem Głos Mordoru (miesięcznik korporacji warszawskich i wrocławskich). Współtworzyła projekt polsko-islandzki ROK TIMARIT, który powstał z okazji obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polską i Islandię.

Autorka opowiadań, wywiadów i reportaży. Współpracowała jako redaktorka prowadząca i dziennikarka przy tworzeniu unikatowej książki społecznej Pod wspólnym parasolem, wydanej przez Wrocławskie Centrum Rozwoju Społecznego, pod patronatem honorowym Prezydenta Wrocławia, Jacka Sutryka.

Anna German kalamburowo...

Bogusław Litwiniec o Annie German: - Wysoka Ania stała się w moim teatrze delikatną amantką, jakby z rysunków Grottgera. Spektakl „Po ulicach miasta chodzi moja miłość”, który reżyserowałem, a w którym Ania zagrała, otrzymał jedną z trzech głównych nagród – „Smoka” Juwenaliów na I Ogólnopolskim Festiwalu Kultury Studentów w Krakowie (1959 r.). Uciekła mi Ania, kiedy tylko zdała egzaminy uprawniające do zawodu piosenkarki. Pożegnała się z Teatrem Kalambur, by już w pełni poświęcić się śpiewaniu.

Dziś możemy zdradzić, że w scenie lirycznej w spektaklu „Po ulicach miasta chodzi moja miłość", Ani sceniczny partner, Andrzej Szczurek, dostał specjalny podest pod nogi celem wyrównania wzrostu kochanków.

Po ulicach miasta chodzi moja miłość - reż. Bogusław Litwiniec, 1959 r.